Jami' At-Tirmidzi · Kitab Thaharah dari Rasulullah ﷺ · No. 128

Bab Apa yang Diriwayatkan tentang Wanita yang Mengalami Istihadhah yang Mengumpulkan Antara Dua Salat dengan Satu Mandi

Dha'if oleh Darussalam

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ، حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ طَلْحَةَ، عَنْ عَمِّهِ، عِمْرَانَ بْنِ طَلْحَةَ عَنْ أُمِّهِ، حَمْنَةَ بِنْتِ جَحْشٍ قَالَتْ كُنْتُ أُسْتَحَاضُ حَيْضَةً كَثِيرَةً شَدِيدَةً فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ ﷺ أَسْتَفْتِيهِ وَأُخْبِرُهُ فَوَجَدْتُهُ فِي بَيْتِ أُخْتِي زَيْنَبَ بِنْتِ جَحْشٍ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أُسْتَحَاضُ حَيْضَةً كَثِيرَةً شَدِيدَةً فَمَا تَأْمُرُنِي فِيهَا قَدْ مَنَعَتْنِي الصِّيَامَ وَالصَّلاَةَ قَالَ ‏"‏ أَنْعَتُ لَكِ الْكُرْسُفَ فَإِنَّهُ يُذْهِبُ الدَّمَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ هُوَ أَكْثَرُ مِنْ ذَلِكَ قَالَ ‏"‏ فَتَلَجَّمِي ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ هُوَ أَكْثَرُ مِنْ ذَلِكَ قَالَ ‏"‏ فَاتَّخِذِي ثَوْبًا ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ هُوَ أَكْثَرُ مِنْ ذَلِكَ إِنَّمَا أَثُجُّ ثَجًّا فَقَالَ النَّبِيُّ ﷺ ‏"‏ سَآمُرُكِ بِأَمْرَيْنِ أَيَّهُمَا صَنَعْتِ أَجْزَأَ عَنْكِ فَإِنْ قَوِيتِ عَلَيْهِمَا فَأَنْتِ أَعْلَمُ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ إِنَّمَا هِيَ رَكْضَةٌ مِنَ الشَّيْطَانِ فَتَحَيَّضِي سِتَّةَ أَيَّامٍ أَوْ سَبْعَةَ أَيَّامٍ فِي عِلْمِ اللَّهِ ثُمَّ اغْتَسِلِي فَإِذَا رَأَيْتِ أَنَّكِ قَدْ طَهُرْتِ وَاسْتَنْقَأْتِ فَصَلِّي أَرْبَعًا وَعِشْرِينَ لَيْلَةً أَوْ ثَلاَثًا وَعِشْرِينَ لَيْلَةً وَأَيَّامَهَا وَصُومِي وَصَلِّي فَإِنَّ ذَلِكِ يُجْزِئُكِ وَكَذَلِكِ فَافْعَلِي كَمَا تَحِيضُ النِّسَاءُ وَكَمَا يَطْهُرْنَ لِمِيقَاتِ حَيْضِهِنَّ وَطُهْرِهِنَّ فَإِنْ قَوِيتِ عَلَى أَنْ تُؤَخِّرِي الظُّهْرَ وَتُعَجِّلِي الْعَصْرَ ثُمَّ تَغْتَسِلِينَ حِينَ تَطْهُرِينَ وَتُصَلِّينَ الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ جَمِيعًا ثُمَّ تُؤَخِّرِينَ الْمَغْرِبَ وَتُعَجِّلِينَ الْعِشَاءَ ثُمَّ تَغْتَسِلِينَ وَتَجْمَعِينَ بَيْنَ الصَّلاَتَيْنِ فَافْعَلِي وَتَغْتَسِلِينَ مَعَ الصُّبْحِ وَتُصَلِّينَ وَكَذَلِكِ فَافْعَلِي وَصُومِي إِنْ قَوِيتِ عَلَى ذَلِكِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ ‏"‏ وَهُوَ أَعْجَبُ الأَمْرَيْنِ إِلَىَّ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَرَوَاهُ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو الرَّقِّيُّ وَابْنُ جُرَيْجٍ وَشَرِيكٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ طَلْحَةَ عَنْ عَمِّهِ عِمْرَانَ عَنْ أُمِّهِ حَمْنَةَ إِلاَّ أَنَّ ابْنَ جُرَيْجٍ يَقُولُ عُمَرُ بْنُ طَلْحَةَ وَالصَّحِيحُ عِمْرَانُ بْنُ طَلْحَةَ ‏.‏ قَالَ وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ هُوَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَهَكَذَا قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ هُوَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَقَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَاقُ فِي الْمُسْتَحَاضَةِ إِذَا كَانَتْ تَعْرِفُ حَيْضَهَا بِإِقْبَالِ الدَّمِ وَإِدْبَارِهِ وَإِقْبَالُهُ أَنْ يَكُونَ أَسْوَدَ ‏.‏ وَإِدْبَارُهُ أَنْ يَتَغَيَّرَ إِلَى الصُّفْرَةِ فَالْحُكْمُ لَهَا عَلَى حَدِيثِ فَاطِمَةَ بِنْتِ أَبِي حُبَيْشٍ وَإِنْ كَانَتِ الْمُسْتَحَاضَةُ لَهَا أَيَّامٌ مَعْرُوفَةٌ قَبْلَ أَنْ تُسْتَحَاضَ فَإِنَّهَا تَدَعُ الصَّلاَةَ أَيَّامَ أَقْرَائِهَا ثُمَّ تَغْتَسِلُ وَتَتَوَضَّأُ لِكُلِّ صَلاَةٍ وَتُصَلِّي وَإِذَا اسْتَمَرَّ بِهَا الدَّمُ وَلَمْ يَكُنْ لَهَا أَيَّامٌ مَعْرُوفَةٌ وَلَمْ تَعْرِفِ الْحَيْضَ بِإِقْبَالِ الدَّمِ وَإِدْبَارِهِ فَالْحُكْمُ لَهَا عَلَى حَدِيثِ حَمْنَةَ بِنْتِ جَحْشٍ ‏.‏ وَكَذَلِكَ قَالَ أَبُو عُبَيْدٍ ‏.‏ وَقَالَ الشَّافِعِيُّ الْمُسْتَحَاضَةُ إِذَا اسْتَمَرَّ بِهَا الدَّمُ فِي أَوَّلِ مَا رَأَتْ فَدَامَتْ عَلَى ذَلِكَ فَإِنَّهَا تَدَعُ الصَّلاَةَ مَا بَيْنَهَا وَبَيْنَ خَمْسَةَ عَشَرَ يَوْمًا فَإِذَا طَهُرَتْ فِي خَمْسَةَ عَشَرَ يَوْمًا أَوْ قَبْلَ ذَلِكَ فَإِنَّهَا أَيَّامُ حَيْضٍ فَإِذَا رَأَتِ الدَّمَ أَكْثَرَ مِنْ خَمْسَةَ عَشَرَ يَوْمًا فَإِنَّهَا تَقْضِي صَلاَةَ أَرْبَعَةَ عَشَرَ يَوْمًا ثُمَّ تَدَعُ الصَّلاَةَ بَعْدَ ذَلِكَ أَقَلَّ مَا تَحِيضُ النِّسَاءُ وَهُوَ يَوْمٌ وَلَيْلَةٌ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي أَقَلِّ الْحَيْضِ وَأَكْثَرِهِ فَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ أَقَلُّ الْحَيْضِ ثَلاَثَةٌ وَأَكْثَرُهُ عَشَرَةٌ ‏.‏ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ وَبِهِ يَأْخُذُ ابْنُ الْمُبَارَكِ وَرُوِيَ عَنْهُ خِلاَفُ هَذَا ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ عَطَاءُ بْنُ أَبِي رَبَاحٍ أَقَلُّ الْحَيْضِ يَوْمٌ وَلَيْلَةٌ وَأَكْثَرُهُ خَمْسَةَ عَشَرَ يَوْمًا ‏.‏ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكٍ وَالأَوْزَاعِيِّ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ وَأَبِي عُبَيْدٍ ‏.‏

haddatsana muhammadu ibnu bassyarin, haddatsana abu amirin alaqadiyyu, haddatsana zuhayru ibnu muhammadin, an abdi allahi ibni muhammadi ibni aqilin, an ibrahima ibni muhammadi ibni thalhaha, an ammihi, imrana ibni thalhaha an ummihi, hamnaha ibinti jahsyin qalat kuntu ustahadhu haydhahan katsirahan syadidahan faataytu annabiyya astaftihi waukhbiruhu fawajadtuhu fi bayti ukhti zaynaba ibinti jahsyin faqultu ya rasula allahi inni ustahadhu haydhahan katsirahan syadidahan fama tamuruni fiha qad manaatni asshiyama waasshalaha qala " anatu laki alkursufa fainnahu yudzhibu addama ". qalat huwa aktsaru min dzalika qala " fatalajjami ". qalat huwa aktsaru min dzalika qala " fattakhidzi tsawban ". qalat huwa aktsaru min dzalika innama atsujju tsajjan faqala annabiyyu " saamuruki biamrayni ayyahuma shanati ajzaa anki fain qawiti alayhima faanti alamu ". faqala " innama hiya rakdhahun mina assyaythani fatahayyadhi sittaha ayyamin aw sabaha ayyamin fi ilmi allahi tsumma aghtasili faidza raayti annaki qad thahurti wastanqati fashalli arbaan waisyrina laylahan aw tsalatsan waisyrina laylahan waayyamaha washumi washalli fainna dzaliki yujziuki wakadzaliki fafali kama tahidhu annisau wakama yathhurna limiqati haydhihinna wathuhrihinna fain qawiti ala an tuakkhiri azzhuhra watuajjili alashra tsumma taghtasilina hina tathhurina watushallina azzhuhra waalashra jamian tsumma tuakkhirina almaghriba watuajjilina alisyaa tsumma taghtasilina watajmaina bayna asshalatayni fafali wataghtasilina maa asshubhi watushallina wakadzaliki fafali washumi in qawiti ala dzaliki ". faqala rasulu allahi " wahuwa ajabu alamrayni ilaa ". qala abu isa hadza haditsun hasanun shahihun. warawahu ubaydu allahi ibnu amrinw arraqqiyyu wabnu jurayjin wasyarikun an abdi allahi ibni muhammadi ibni aqilin an ibrahima ibni muhammadi ibni thalhaha an ammihi imrana an ummihi hamnaha ila anna abna jurayjin yaqulu umaru ibnu thalhaha waasshahihu imranu ibnu thalhaha. qala wasaaltu muhammadan an hadza alhaditsi faqala huwa haditsun hasanun shahihun. wahakadza qala ahmadu ibnu hanbalin huwa haditsun hasanun shahihun. waqala ahmadu waishaqu fi almustahadhahi idza kanat tarifu haydhaha biiqbali addami waidbarihi waiqbaluhu an yakuna aswada. waidbaruhu an yataghayyara ila asshufrahi falhukmu laha ala haditsi fathimaha ibinti abi hubaysyin wain kanati almustahadhahu laha ayyamun marufahun qabla an tustahadha fainnaha tadau asshalaha ayyama aqraiha tsumma taghtasilu watatawaddhau likulli shalahin watushalli waidza astamarra biha addamu walam yakun laha ayyamun marufahun walam tarifi alhaydha biiqbali addami waidbarihi falhukmu laha ala haditsi hamnaha ibinti jahsyin. wakadzalika qala abu ubaydin. waqala assyafiiyyu almustahadhahu idza astamarra biha addamu fi awwali ma raat fadamat ala dzalika fainnaha tadau asshalaha ma baynaha wabayna khamsaha asyara yawman faidza thahurat fi khamsaha asyara yawman aw qabla dzalika fainnaha ayyamu haydhin faidza raati addama aktsara min khamsaha asyara yawman fainnaha taqdhi shalaha arbaaha asyara yawman tsumma tadau asshalaha bada dzalika aqalla ma tahidhu annisau wahuwa yawmun walaylahun. qala abu isa wakhtalafa ahlu alilmi fi aqalli alhaydhi waaktsarihi faqala badhu ahli alilmi aqallu alhaydhi tsalatsahun waaktsaruhu asyarahun. wahuwa qawlu sufyana attsawriyyi waahli alkufahi wabihi yakhudzu abnu almubaraki waruwiya anhu khilafu hadza. waqala badhu ahli alilmi minhum athau ibnu abi rabahin aqallu alhaydhi yawmun walaylahun waaktsaruhu khamsaha asyara yawman. wahuwa qawlu malikin waalawzaiyyi waassyafiiyyi waahmada waishaqa waabi ubaydin.

Hamnah bint Jahsh berkata: "Saya mengalami aliran darah yang parah dan berlebihan. Maka saya pergi kepada Nabi ﷺ untuk memberitahukan dan menanyakan tentangnya. Saya menemukannya di rumah saudara perempuan saya, Zainab binti Jahsh. Saya berkata, 'Wahai Rasulullah! Saya menderita aliran darah yang parah dan berlebihan. Apa yang Anda perintahkan kepada saya untuk mengatasinya, dan apakah ini menghalangi saya dari berpuasa dan melaksanakan Salat?' Beliau bersabda: 'Ikatkan kain katun di sekitar dirimu dan darah itu akan berhenti.' Saya berkata, 'Itu lebih dari itu.' Beliau bersabda: 'Buatlah lebih ketat.' Saya berkata, 'Itu lebih dari itu.' Beliau bersabda: 'Maka gunakanlah kain (untuk mengikatnya).' Saya berkata, 'Itu lebih dari itu. Itu mengalir terlalu banyak.' Maka Nabi ﷺ bersabda: 'Saya akan memerintahkan Anda untuk melakukan salah satu dari dua hal, mana saja yang Anda lakukan, itu akan diterima untuk Anda. Anda harus tahu mana yang dapat Anda lakukan.' Kemudian beliau bersabda: 'Ini hanyalah pukulan dari syaitan. Haidilah selama enam atau tujuh hari, yang Allah ketahui, kemudian mandilah. Ketika Anda melihat bahwa Anda telah suci dan bersih, maka lakukan Salat selama dua puluh tiga atau dua puluh empat malam dan siang mereka. Lakukan Salat dan berpuasa, dan itu akan diterima untuk Anda. Jadi lakukan ini (jika Anda bisa) seperti (wanita) lain yang haid dan suci selama masa haid dan suci mereka. Jika (tidak, dan) Anda mampu untuk menunda Zhuhur dan mempercepat Asar, maka lakukanlah mandi ketika Anda telah suci, dan shalat Zhuhur dan Asar bersama. Kemudian tunda Maghrib dan percepat Isya, kemudian mandilah dan gabungkan dua salat. Jadi lakukan ini (jika Anda mampu). Kemudian mandilah dengan fajar dan shalat. Lakukan ini, dan berpuasa jika Anda mampu untuk melakukannya.' Kemudian Rasulullah ﷺ bersabda: 'Itu adalah yang paling saya sukai dari dua hal.'