Hadits Panjang Jabir dan Kisah Abu Al-Yasar
Shahih
haddatsana harunu ibnu marufin, wamuhammadu ibnu abbadin, - wataqaraba fi lafzhi alhaditsi - waassiyaqu liharuna qala haddatsana hatimu ibnu ismaila an yaquba ibni mujahidin abi hazraha an ubadaha ibni alwalidi ibni ubadaha ibni asshamiti qala kharajtu ana waabi nathlubu alilma fi hadza alhai mina alanshari qabla an yahliku fakana awwalu man laqina aba alyasari shahiba rasuli allahi wamaahu ghulamun lahu maahu dhimamahun min shuhufin waala abi alyasari burdahun wamaafiriyyun waala ghulamihi burdahun wamaafiriyyun faqala lahu abi ya ammi inni ara fi wajhika safahan min ghadhabin. qala ajal kana li ala fulani ibni fulanin alharamiyyi malun faataytu ahlahu fasallamtu faqultu tsamma huwa qalu la. fakharaja alaa abnun lahu jafrun faqultu lahu ayna abuka qala samia shawtaka fadakhala arikaha ummi. faqultu akhruj ilaa faqad alimtu ayna anta. fakharaja faqultu ma hamalaka ala ani akhtabata minni qala ana waallahi uhadditsuka tsumma la akdzibuka khasyitu waallahi an uhadditsaka faakdzibaka waan aidaka faukhlifaka wakunta shahiba rasuli allahi wakuntu waallahi musiran. qala qultu alllahi. qala allahi. qultu alllahi. qala allahi. qultu alllahi. qala allahi. qala faata bishahifatihi famahaha biyadihi faqala in wajadta qadhaan faqdhini waila anta fi hillin faasyhadu basharu aynaa hatayni - wawadhaa ishbaayhi ala aynayhi - wasamu udzunaa hatayni wawaahu qalbi hadza - waasyara ila manathi qalbihi - rasula allahi wahuwa yaqulu " man anzhara musiran aw wadhaa anhu azhallahu allahu fi zhillihi ". qala faqultu lahu ana ya ammi law annaka akhadzta burdaha ghulamika waathaytahu maafiriyyaka waakhadzta maafiriyyahu waathaytahu burdataka fakanat alayka hullahun waalayhi hullahun. famasaha rasi waqala allahumma barik fihi ya abna akhi basharu aynaa hatayni wasamu udzunaa hatayni wawaahu qalbi hadza - waasyara ila manathi qalbihi - rasula allahi wahuwa yaqulu " athimuhum mimma takuluna waalbisuhum mimma talbasuna ". wakana an athaytuhu min matai addunya ahwana alaa min an yakhudza min hasanati yawma alqiyamahi. tsumma madhayna hatta atayna jabira ibna abdi allahi fi masjidihi wahuwa yushalli fi tsawbin wahidin musytamilan bihi fatakhatthaytu alqawma hatta jalastu baynahu wabayna alqiblahi faqultu yarhamuka allahu atushalli fi tsawbin wahidin waridauka ila janbika qala faqala biyadihi fi shadri hakadza wafarraqa bayna ashabiihi waqawwasaha aradtu an yadkhula alaa alahmaqu mitsluka fayarani kayfa ashnau fayashnau mitslahu. atana rasulu allahi fi masjidina hadza wafi yadihi urjunu abni thabin faraa fi qiblahi almasjidi nukhamahan fahakkaha bialurjuni tsumma aqbala alayna faqala " ayyukum yuhibbu an yuridha allahu anhu ". qala fakhasyana tsumma qala " ayyukum yuhibbu an yuridha allahu anhu ". qala fakhasyana tsumma qala " ayyukum yuhibbu an yuridha allahu anhu ". qulna la ayyuna ya rasula allahi. qala " fainna ahadakum idza qama yushalli fainna allaha tabaraka wataala qibala wajhihi fala yabshuqanna qibala wajhihi wala an yaminihi walyabshuq an yasarihi tahta rijlihi alyusra fain ajilat bihi badirahun falyaqul bitsawbihi hakadza ". tsumma thawa tsawbahu badhahu ala badhin faqala " aruni abiran ". faqama fatan mina alhai yasytaddu ila ahlihi fajaa bikhaluqin fi rahatihi faakhadzahu rasulu allahi fajaalahu ala rasi alurjuni tsumma lathakha bihi ala atsari annukhamahi. faqala jabirun famin hunaka jaaltumu alkhaluqa fi masajidikum. sirna maa rasuli allahi fi ghazwahi bathni buwathin wahuwa yathlubu almajdiyya ibna amrinw aljuhaniyya wakana annadhihu yataqibuhu minna alkhamsahu waassittahu waassabahu fadarat uqbahu rajulin mina alanshari ala nadhihin lahu faanakhahu farakibahu tsumma baatsahu fataladdana alayhi badha attaladduni faqala lahu sya laanaka allahu. faqala rasulu allahi " man hadza alainu bairahu ". qala ana ya rasula allahi. qala " anzil anhu fala tashhabna bimalunin la tadu ala anfusikum wala tadu ala awladikum wala tadu ala amwaalkum la tuwafiqu mina allahi saahan yusalu fiha athaun fayastajibu lakum ". sirna maa rasuli allahi hatta idza kanat usyaysyiyahun wadanawna maan min miyahi alarabi qala rasulu allahi " man rajulun yataqaddamuna fayamduru alhawdha fayasyrabu wayasqina ". qala jabirun faqumtu faqultu hadza rajulun ya rasula allahi. faqala rasulu allahi " au rajulin maa jabirin ". faqama jabbaru ibnu shakhrin fanthalaqna ila albiri fanazana fi alhawdhi sajlan aw sajlayni tsumma madarnahu tsumma nazana fihi hatta afhaqnahu fakana awwala thaliin alayna rasulu allahi faqala " atadzanani ". qulna naam ya rasula allahi. faasyraa naqatahu fasyaribat syanaqa laha fasyajat fabalat tsumma adala biha faanakhaha tsumma jaa rasulu allahi ila alhawdhi fatawaddhaa minhu tsumma qumtu fatawaddhatu min mutawaddhai rasuli allahi fadzahaba jabbaru ibnu shakhrin yaqdhi hajatahu faqama rasulu allahi liyushalliya wakanat alaa burdahun dzahabtu an ukhalifa bayna tharafayha falam tablugh li wakanat laha dzabadzibu fanakkastuha tsumma khalaftu bayna tharafayha tsumma tawaqashtu alayha tsumma jitu hatta qumtu an yasari rasuli allahi faakhadza biyadi faadarani hatta aqamani an yaminihi tsumma jaa jabbaru ibnu shakhrin fatawaddhaa tsumma jaa faqama an yasari rasuli allahi faakhadza rasulu allahi biyadayna jamian fadafaana hatta aqamana khalfahu fajaala rasulu allahi yarmuquni waana la asyuru tsumma fathintu bihi faqala hakadza biyadihi yani syudda wasathaka falamma faragha rasulu allahi qala " ya jabiru ". qultu labbayka ya rasula allahi. qala " idza kana wasian fakhalif bayna tharafayhi waidza kana dhayyiqan fasydudhu ala hiqwika ". sirna maa rasuli allahi wakana qutu kulli rajulin minna fi kulli yawmin tamrahan fakana yamasshuha tsumma yashurruha fi tsawbihi wakunna nakhtabithu biqisiyyina wanakulu hatta qarihat asydaquna fauqsimu ukhthiaha rajulun minna yawman fanthalaqna bihi nanasyuhu fasyahidna annahu lam yuthaha fauthiyaha faqama faakhadzaha. sirna maa rasuli allahi hatta nazalna wadiyan afyaha fadzahaba rasulu allahi yaqdhi hajatahu fattabatuhu biidawahin min main fanazhara rasulu allahi falam yara syayan yastatiru bihi faidza syajaratani bisyathii alwadi fanthalaqa rasulu allahi ila ihdahuma faakhadza bighushnin min aghshaniha faqala " anqadi alaa biidzni allahi ". fanqadat maahu kalbairi almakhsyusyi adzi yushaniu qaidahu hatta ata assyajaraha alukhra faakhadza bighushnin min aghshaniha faqala " anqadi alaa biidzni allahi ". fanqadat maahu kadzalika hatta idza kana bialmanshafi mimma baynahuma lama baynahuma - yani jamaahuma - faqala " ataima alaa biidzni allahi ". faltaamata qala jabirun fakharajtu uhdhiru makhafaha an yuhissa rasulu allahi biqurbi fayabtaida - waqala muhammadu ibnu abbadin fayatabaada - fajalastu uhadditsu nafsi fahanat minni laftahun faidza ana birasuli allahi muqbilan waidza assyajaratani qadi aftaraqata faqamat kullu wahidahin minhuma ala saqin faraaytu rasula allahi waqafa waqfahan faqala birasihi hakadza - waasyara abu ismaila birasihi yaminan wasyimalan - tsumma aqbala falamma antaha ilaa qala " ya jabiru hal raayta maqami ". qultu naam ya rasula allahi. qala " fanthaliq ila assyajaratayni faqtha min kulli wahidahin minhuma ghushnan faaqbil bihima hatta idza qumta maqami faarsil ghushnan an yaminika waghushnan an yasarika ". qala jabirun faqumtu faakhadztu hajaran fakasartuhu wahasartuhu fandzalaqa li faataytu assyajaratayni faqathatu min kulli wahidahin minhuma ghushnan tsumma aqbaltu ajurruhuma hatta qumtu maqama rasuli allahi arsaltu ghushnan an yamini waghushnan an yasari tsumma lahiqtuhu faqultu qad faaltu ya rasula allahi faamma dzaka qala " inni marartu biqabrayni yuaddzabani faahbabtu bisyafaati an yuraffaha anhuma ma dama alghushnani rathbayni ". qala faatayna alaskara faqala rasulu allahi " ya jabiru nadi biwadhuin ". faqultu ala wadhua ala wadhua ala wadhua qala qultu ya rasula allahi ma wajadtu fi arrakbi min qathrahin wakana rajulun mina alanshari yubarridu lirasuli allahi almaa fi asyjabin lahu ala himarahin min jaridin qala faqala liya " anthaliq ila fulani ibni fulanin alanshariyyi fanzhur hal fi asyjabihi min syain ". qala fanthalaqtu ilayhi fanazhartu fiha falam ajid fiha ila qathrahan fi azlai syajbin minha law anni ufrighuhu lasyaribahu yabisuhu. faataytu rasula allahi faqultu ya rasula allahi inni lam ajid fiha ila qathrahan fi azlai syajbin minha law anni ufrighuhu lasyaribahu yabisuhu qala " adzhab fatini bihi ". faataytuhu bihi faakhadzahu biyadihi fajaala yatakallamu bisyain la adri ma huwa wayaghmizuhu biyadayhi tsumma athanihi faqala " ya jabiru nadi bijafnahin ". faqultu ya jafnaha arrakbi. fautitu biha tuhmalu fawadhatuha bayna yadayhi faqala rasulu allahi biyadihi fi aljafnahi hakadza fabasathaha wafarraqa bayna ashabiihi tsumma wadhaaha fi qari aljafnahi waqala " khudz ya jabiru fashubba alaa waqul bismi allahi ". fashababtu alayhi waqultu bismi allahi. faraaytu almaa yatafawwaru min bayni ashabii rasuli allahi tsumma farati aljafnahu wadarat hatta amtalat faqala " ya jabiru nadi man kana lahu hajahun bimain ". qala faata annasu fastaqaw hatta rawaw qala faqultu hal baqiya ahadun lahu hajahun farafaa rasulu allahi yadahu mina aljafnahi wahiya mala. wasyaka annasu ila rasuli allahi aljua faqala " asa allahu an yuthimakum ". faatayna sifa albahri fazakhara albahru zakhrahan faalqa dabbahan faawrayna ala syiqqiha annara fatthabakhna wasytawayna waakalna hatta syabina. qala jabirun fadakhaltu ana wafulanun wafulanun hatta adda khamsahan fi hijaji ayniha ma yarana ahadun hatta kharajna faakhadzna dhilaan min adhlaihi faqawwasnahu tsumma daawna biazhami rajulin fi arrakbi waazhami jamalin fi arrakbi waazhami kiflin fi arrakbi fadakhala tahtahu ma yuthathiu rasahu.
Ubadah bin Walid menceritakan bahwa ia dan ayahnya mencari para sahabat Anshar untuk mengambil ilmu sebelum mereka wafat. Mereka mendatangi Abu Al-Yasar dan melihat tanda kegelisahan pada dirinya. Ia lalu menceritakan bahwa seseorang yang berutang kepadanya bersembunyi karena kesulitan keuangan. Setelah si pengutang bersumpah jujur bahwa ia benar-benar tidak mampu, Abu Al-Yasar menghapuskan seluruh utangnya dan mengingat sabda Nabi ﷺ bahwa siapa memberi kelapangan atau menghapus utang orang yang kesulitan, Allah akan menaunginya pada hari Kiamat. Abu Al-Yasar juga menuturkan bahwa Nabi ﷺ memerintahkan agar memperlakukan para hamba dengan makanan dan pakaian sebagaimana tuannya makan dan mengenakannya. Kemudian Ubadah dan ayahnya menemui Jabir bin Abdullah di masjid. Ia shalat dengan satu kain. Saat ditanya, Jabir menegaskan bahwa ia sedang mencontoh perkataan Nabi ﷺ bahwa seseorang tidak boleh meludah ke arah kiblat saat shalat, karena Allah menghadap wajahnya. Nabi ﷺ membersihkan bekas ludah di masjid dengan ranting kurma dan menyuruh memakai wewangian di masjid. Jabir juga menceritakan kisah dalam ekspedisi Buwath, ketika seorang Anshar mengutuk untanya, lalu Nabi ﷺ memerintahkannya turun dan menegaskan bahwa kaum Muslimin tidak boleh membawa yang terkutuk. Nabi ﷺ melarang mencela diri sendiri, anak, atau harta karena bisa bertepatan dengan waktu dikabulkannya doa. Jabir melanjutkan kisah tentang diperintahkannya memperbaiki tempat penampungan air; Nabi ﷺ minum dari situ, unta beliau kencing di dekatnya, lalu beliau berwudhu. Jabir juga mengisahkan tata cara berdiri bersama Nabi dalam shalat berjamaah dua orang, termasuk perintah Nabi agar mengencangkan pakaian bila sempit. Jabir menceritakan bahwa dalam sebuah perjalanan, setiap orang hanya mendapat satu butir kurma sehari, dan mereka memakan dedaunan sampai mulut terluka. Jika ada yang lupa mendapat kurma, mereka bersaksi agar ia mendapat jatahnya. Beliau juga menggambarkan bagaimana Nabi ﷺ memerintahkan dua pohon untuk mendekat dan saling merapat untuk menjadi tirai alami ketika beliau buang hajat. Pada kesempatan lain, saat pasukan kehabisan air, Nabi ﷺ menyatukan kedua tangannya dalam bejana dan air memancar di antara jari-jarinya sehingga seluruh pasukan dapat minum dan berwudhu. Dalam keadaan lapar, Allah memberikan mereka bangkai hewan besar dari laut; para sahabat makan darinya sampai kenyang, bahkan lima orang dapat masuk ke rongga matanya. Hadits panjang ini mencakup banyak pelajaran: kemurahan kepada orang yang kesulitan, etika terhadap hamba, adab masjid, larangan melaknat makhluk, mukjizat Nabi ﷺ atas air dan pohon, serta berbagai kejadian dalam ekspedisi militer.