Shahih Al-Bukhari · Kitab Awal Wahyu · No. 7

Bab

Shahih

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ، قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ، أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا سُفْيَانَ بْنَ حَرْبٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ هِرَقْلَ أَرْسَلَ إِلَيْهِ فِي رَكْبٍ مِنْ قُرَيْشٍ ـ وَكَانُوا تُجَّارًا بِالشَّأْمِ ـ فِي الْمُدَّةِ الَّتِي كَانَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ مَادَّ فِيهَا أَبَا سُفْيَانَ وَكُفَّارَ قُرَيْشٍ، فَأَتَوْهُ وَهُمْ بِإِيلِيَاءَ فَدَعَاهُمْ فِي مَجْلِسِهِ، وَحَوْلَهُ عُظَمَاءُ الرُّومِ ثُمَّ دَعَاهُمْ وَدَعَا بِتَرْجُمَانِهِ فَقَالَ أَيُّكُمْ أَقْرَبُ نَسَبًا بِهَذَا الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَقُلْتُ أَنَا أَقْرَبُهُمْ نَسَبًا. فَقَالَ أَدْنُوهُ مِنِّي، وَقَرِّبُوا أَصْحَابَهُ، فَاجْعَلُوهُمْ عِنْدَ ظَهْرِهِ. ثُمَّ قَالَ لِتَرْجُمَانِهِ قُلْ لَهُمْ إِنِّي سَائِلٌ هَذَا عَنْ هَذَا الرَّجُلِ، فَإِنْ كَذَبَنِي فَكَذِّبُوهُ. فَوَاللَّهِ لَوْلاَ الْحَيَاءُ مِنْ أَنْ يَأْثِرُوا عَلَىَّ كَذِبًا لَكَذَبْتُ عَنْهُ، ثُمَّ كَانَ أَوَّلَ مَا سَأَلَنِي عَنْهُ أَنْ قَالَ كَيْفَ نَسَبُهُ فِيكُمْ قُلْتُ هُوَ فِينَا ذُو نَسَبٍ. قَالَ فَهَلْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ مِنْكُمْ أَحَدٌ قَطُّ قَبْلَهُ قُلْتُ لاَ. قَالَ فَهَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ لاَ. قَالَ فَأَشْرَافُ النَّاسِ يَتَّبِعُونَهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَقُلْتُ بَلْ ضُعَفَاؤُهُمْ. قَالَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ قُلْتُ بَلْ يَزِيدُونَ. قَالَ فَهَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ مِنْهُمْ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ قُلْتُ لاَ. قَالَ فَهَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ قُلْتُ لاَ. قَالَ فَهَلْ يَغْدِرُ قُلْتُ لاَ، وَنَحْنُ مِنْهُ فِي مُدَّةٍ لاَ نَدْرِي مَا هُوَ فَاعِلٌ فِيهَا. قَالَ وَلَمْ تُمْكِنِّي كَلِمَةٌ أُدْخِلُ فِيهَا شَيْئًا غَيْرُ هَذِهِ الْكَلِمَةِ. قَالَ فَهَلْ قَاتَلْتُمُوهُ قُلْتُ نَعَمْ. قَالَ فَكَيْفَ كَانَ قِتَالُكُمْ إِيَّاهُ قُلْتُ الْحَرْبُ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ سِجَالٌ، يَنَالُ مِنَّا وَنَنَالُ مِنْهُ. قَالَ مَاذَا يَأْمُرُكُمْ قُلْتُ يَقُولُ اعْبُدُوا اللَّهَ وَحْدَهُ، وَلاَ تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا، وَاتْرُكُوا مَا يَقُولُ آبَاؤُكُمْ، وَيَأْمُرُنَا بِالصَّلاَةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ وَالصِّلَةِ. فَقَالَ لِلتَّرْجُمَانِ قُلْ لَهُ سَأَلْتُكَ عَنْ نَسَبِهِ، فَذَكَرْتَ أَنَّهُ فِيكُمْ ذُو نَسَبٍ، فَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْعَثُ فِي نَسَبِ قَوْمِهَا، وَسَأَلْتُكَ هَلْ قَالَ أَحَدٌ مِنْكُمْ هَذَا الْقَوْلَ فَذَكَرْتَ أَنْ لاَ، فَقُلْتُ لَوْ كَانَ أَحَدٌ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ قَبْلَهُ لَقُلْتُ رَجُلٌ يَأْتَسِي بِقَوْلٍ قِيلَ قَبْلَهُ، وَسَأَلْتُكَ هَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ فَذَكَرْتَ أَنْ لاَ، قُلْتُ فَلَوْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ رَجُلٌ يَطْلُبُ مُلْكَ أَبِيهِ، وَسَأَلْتُكَ هَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ فَذَكَرْتَ أَنْ لاَ، فَقَدْ أَعْرِفُ أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ لِيَذَرَ الْكَذِبَ عَلَى النَّاسِ وَيَكْذِبَ عَلَى اللَّهِ، وَسَأَلْتُكَ أَشْرَافُ النَّاسِ اتَّبَعُوهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَذَكَرْتَ أَنَّ ضُعَفَاءَهُمُ اتَّبَعُوهُ، وَهُمْ أَتْبَاعُ الرُّسُلِ، وَسَأَلْتُكَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ فَذَكَرْتَ أَنَّهُمْ يَزِيدُونَ، وَكَذَلِكَ أَمْرُ الإِيمَانِ حَتَّى يَتِمَّ، وَسَأَلْتُكَ أَيَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ فَذَكَرْتَ أَنْ لاَ، وَكَذَلِكَ الإِيمَانُ حِينَ تُخَالِطُ بَشَاشَتُهُ الْقُلُوبَ، وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَغْدِرُ فَذَكَرْتَ أَنْ لاَ، وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ لاَ تَغْدِرُ، وَسَأَلْتُكَ بِمَا يَأْمُرُكُمْ، فَذَكَرْتَ أَنَّهُ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَعْبُدُوا اللَّهَ، وَلاَ تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا، وَيَنْهَاكُمْ عَنْ عِبَادَةِ الأَوْثَانِ، وَيَأْمُرُكُمْ بِالصَّلاَةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ. فَإِنْ كَانَ مَا تَقُولُ حَقًّا فَسَيَمْلِكُ مَوْضِعَ قَدَمَىَّ هَاتَيْنِ، وَقَدْ كُنْتُ أَعْلَمُ أَنَّهُ خَارِجٌ، لَمْ أَكُنْ أَظُنُّ أَنَّهُ مِنْكُمْ، فَلَوْ أَنِّي أَعْلَمُ أَنِّي أَخْلُصُ إِلَيْهِ لَتَجَشَّمْتُ لِقَاءَهُ، وَلَوْ كُنْتُ عِنْدَهُ لَغَسَلْتُ عَنْ قَدَمِهِ. ثُمَّ دَعَا بِكِتَابِ رَسُولِ اللَّهِ ﷺ الَّذِي بَعَثَ بِهِ دِحْيَةُ إِلَى عَظِيمِ بُصْرَى، فَدَفَعَهُ إِلَى هِرَقْلَ فَقَرَأَهُ فَإِذَا فِيهِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ. مِنْ مُحَمَّدٍ عَبْدِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ إِلَى هِرَقْلَ عَظِيمِ الرُّومِ. سَلاَمٌ عَلَى مَنِ اتَّبَعَ الْهُدَى، أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَدْعُوكَ بِدِعَايَةِ الإِسْلاَمِ، أَسْلِمْ تَسْلَمْ، يُؤْتِكَ اللَّهُ أَجْرَكَ مَرَّتَيْنِ، فَإِنْ تَوَلَّيْتَ فَإِنَّ عَلَيْكَ إِثْمَ الأَرِيسِيِّينَ وَيَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَنْ لاَ نَعْبُدَ إِلاَّ اللَّهَ وَلاَ نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلاَ يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَلَمَّا قَالَ مَا قَالَ، وَفَرَغَ مِنْ قِرَاءَةِ الْكِتَابِ كَثُرَ عِنْدَهُ الصَّخَبُ، وَارْتَفَعَتِ الأَصْوَاتُ وَأُخْرِجْنَا، فَقُلْتُ لأَصْحَابِي حِينَ أُخْرِجْنَا لَقَدْ أَمِرَ أَمْرُ ابْنِ أَبِي كَبْشَةَ، إِنَّهُ يَخَافُهُ مَلِكُ بَنِي الأَصْفَرِ. فَمَا زِلْتُ مُوقِنًا أَنَّهُ سَيَظْهَرُ حَتَّى أَدْخَلَ اللَّهُ عَلَىَّ الإِسْلاَمَ. وَكَانَ ابْنُ النَّاظُورِ صَاحِبُ إِيلِيَاءَ وَهِرَقْلَ سُقُفًّا عَلَى نَصَارَى الشَّأْمِ، يُحَدِّثُ أَنَّ هِرَقْلَ حِينَ قَدِمَ إِيلِيَاءَ أَصْبَحَ يَوْمًا خَبِيثَ النَّفْسِ، فَقَالَ بَعْضُ بَطَارِقَتِهِ قَدِ اسْتَنْكَرْنَا هَيْئَتَكَ. قَالَ ابْنُ النَّاظُورِ وَكَانَ هِرَقْلُ حَزَّاءً يَنْظُرُ فِي النُّجُومِ، فَقَالَ لَهُمْ حِينَ سَأَلُوهُ إِنِّي رَأَيْتُ اللَّيْلَةَ حِينَ نَظَرْتُ فِي النُّجُومِ مَلِكَ الْخِتَانِ قَدْ ظَهَرَ، فَمَنْ يَخْتَتِنُ مِنْ هَذِهِ الأُمَّةِ قَالُوا لَيْسَ يَخْتَتِنُ إِلاَّ الْيَهُودُ فَلاَ يُهِمَّنَّكَ شَأْنُهُمْ وَاكْتُبْ إِلَى مَدَايِنِ مُلْكِكَ، فَيَقْتُلُوا مَنْ فِيهِمْ مِنَ الْيَهُودِ. فَبَيْنَمَا هُمْ عَلَى أَمْرِهِمْ أُتِيَ هِرَقْلُ بِرَجُلٍ أَرْسَلَ بِهِ مَلِكُ غَسَّانَ، يُخْبِرُ عَنْ خَبَرِ رَسُولِ اللَّهِ ﷺ فَلَمَّا اسْتَخْبَرَهُ هِرَقْلُ قَالَ اذْهَبُوا فَانْظُرُوا أَمُخْتَتِنٌ هُوَ أَمْ لاَ. فَنَظَرُوا إِلَيْهِ، فَحَدَّثُوهُ أَنَّهُ مُخْتَتِنٌ، وَسَأَلَهُ عَنِ الْعَرَبِ فَقَالَ هُمْ يَخْتَتِنُونَ. فَقَالَ هِرَقْلُ هَذَا مَلِكُ هَذِهِ الأُمَّةِ قَدْ ظَهَرَ. ثُمَّ كَتَبَ هِرَقْلُ إِلَى صَاحِبٍ لَهُ بِرُومِيَةَ، وَكَانَ نَظِيرَهُ فِي الْعِلْمِ، وَسَارَ هِرَقْلُ إِلَى حِمْصَ، فَلَمْ يَرِمْ حِمْصَ حَتَّى أَتَاهُ كِتَابٌ مِنْ صَاحِبِهِ يُوَافِقُ رَأْىَ هِرَقْلَ عَلَى خُرُوجِ النَّبِيِّ ﷺ وَأَنَّهُ نَبِيٌّ، فَأَذِنَ هِرَقْلُ لِعُظَمَاءِ الرُّومِ فِي دَسْكَرَةٍ لَهُ بِحِمْصَ ثُمَّ أَمَرَ بِأَبْوَابِهَا فَغُلِّقَتْ، ثُمَّ اطَّلَعَ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الرُّومِ، هَلْ لَكُمْ فِي الْفَلاَحِ وَالرُّشْدِ وَأَنْ يَثْبُتَ مُلْكُكُمْ فَتُبَايِعُوا هَذَا النَّبِيَّ، فَحَاصُوا حَيْصَةَ حُمُرِ الْوَحْشِ إِلَى الأَبْوَابِ، فَوَجَدُوهَا قَدْ غُلِّقَتْ، فَلَمَّا رَأَى هِرَقْلُ نَفْرَتَهُمْ، وَأَيِسَ مِنَ الإِيمَانِ قَالَ رُدُّوهُمْ عَلَىَّ. وَقَالَ إِنِّي قُلْتُ مَقَالَتِي آنِفًا أَخْتَبِرُ بِهَا شِدَّتَكُمْ عَلَى دِينِكُمْ، فَقَدْ رَأَيْتُ. فَسَجَدُوا لَهُ وَرَضُوا عَنْهُ، فَكَانَ ذَلِكَ آخِرَ شَأْنِ هِرَقْلَ. رَوَاهُ صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ وَيُونُسُ وَمَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ.

haddatsana abu alyamani alhakamu ibnu nafiin, qala akhbarana syuaybun, ani azzuhriyyi, qala akhbarani ubaydu allahi ibnu abdi allahi ibni utbaha ibni masudin, anna abda allahi ibna abbasin, akhbarahu anna aba sufyana ibna harbin akhbarahu anna hiraqla arsala ilayhi fi rakbin min quraysyin wakanu tujjaran biassyami fi almuddahi ati kana rasulu allahi madda fiha aba sufyana wakuffara quraysyin, faatawhu wahum biiliyaa fadaahum fi majlisihi, wahawlahu uzhamau arrumi tsumma daahum wadaa bitarjumanihi faqala ayyukum aqrabu nasaban bihadza arrajuli adzi yazumu annahu nabiyyun faqala abu sufyana faqultu ana aqrabuhum nasaban. faqala adnuhu minni, waqarribu ashhabahu, fajaluhum inda zhahrihi. tsumma qala litarjumanihi qul lahum inni sailun hadza an hadza arrajuli, fain kadzabani fakaddzibuhu. fawaallahi lawla alhayau min an yatsiru alaa kadziban lakadzabtu anhu, tsumma kana awwala ma saalani anhu an qala kayfa nasabuhu fikum qultu huwa fina dzu nasabin. qala fahal qala hadza alqawla minkum ahadun qatthu qablahu qultu la. qala fahal kana min abaihi min malikin qultu la. qala faasyrafu annasi yattabiunahu am dhuafauhum faqultu bal dhuafauhum. qala ayaziduna am yanqushuna qultu bal yaziduna. qala fahal yartaddu ahadun minhum sakhthahan lidinihi bada an yadkhula fihi qultu la. qala fahal kuntum tattahimunahu bialkadzibi qabla an yaqula ma qala qultu la. qala fahal yaghdiru qultu la, wanahnu minhu fi muddahin la nadri ma huwa failun fiha. qala walam tumkinni kalimahun udkhilu fiha syayan ghayru hadzihi alkalimahi. qala fahal qataltumuhu qultu naam. qala fakayfa kana qitalukum iyyahu qultu alharbu baynana wabaynahu sijalun, yanalu minna wananalu minhu. qala madza yamurukum qultu yaqulu abudu allaha wahdahu, wala tusyriku bihi syayan, watruku ma yaqulu abaukum, wayamuruna biasshalahi waasshidqi waalafafi waasshilahi. faqala lilttarjumani qul lahu saaltuka an nasabihi, fadzakarta annahu fikum dzu nasabin, fakadzalika arrusulu tubatsu fi nasabi qawmiha, wasaaltuka hal qala ahadun minkum hadza alqawla fadzakarta an la, faqultu law kana ahadun qala hadza alqawla qablahu laqultu rajulun yatasi biqawlin qila qablahu, wasaaltuka hal kana min abaihi min malikin fadzakarta an la, qultu falaw kana min abaihi min malikin qultu rajulun yathlubu mulka abihi, wasaaltuka hal kuntum tattahimunahu bialkadzibi qabla an yaqula ma qala fadzakarta an la, faqad arifu annahu lam yakun liyadzara alkadziba ala annasi wayakdziba ala allahi, wasaaltuka asyrafu annasi attabauhu am dhuafauhum fadzakarta anna dhuafaahumu attabauhu, wahum atbau arrusuli, wasaaltuka ayaziduna am yanqushuna fadzakarta annahum yaziduna, wakadzalika amru alimani hatta yatimma, wasaaltuka ayartaddu ahadun sakhthahan lidinihi bada an yadkhula fihi fadzakarta an la, wakadzalika alimanu hina tukhalithu basyasyatuhu alquluba, wasaaltuka hal yaghdiru fadzakarta an la, wakadzalika arrusulu la taghdiru, wasaaltuka bima yamurukum, fadzakarta annahu yamurukum an tabudu allaha, wala tusyriku bihi syayan, wayanhakum an ibadahi alawtsani, wayamurukum biasshalahi waasshidqi waalafafi. fain kana ma taqulu haqqan fasayamliku mawdhia qadamaa hatayni, waqad kuntu alamu annahu kharijun, lam akun azhunnu annahu minkum, falaw anni alamu anni akhlushu ilayhi latajassyamtu liqaahu, walaw kuntu indahu laghasaltu an qadamihi. tsumma daa bikitabi rasuli allahi adzi baatsa bihi dihyahu ila azhimi bushra, fadafaahu ila hiraqla faqaraahu faidza fihi bismi allahi arrahmani arrahimi. min muhammadin abdi allahi warasulihi ila hiraqla azhimi arrumi. salamun ala mani attabaa alhuda, amma badu fainni aduka bidiayahi alislami, aslim taslam, yutika allahu ajraka marratayni, fain tawallayta fainna alayka itsma alarisiyyina waya ahla alkitabi taalaw ila kalimahin sawain baynana wabaynakum an la nabuda ila allaha wala nusyrika bihi syayan wala yattakhidza badhuna badhan arbaban min duni allahi fain tawallaw faqulu asyhadu bianna muslimuna qala abu sufyana falamma qala ma qala, wafaragha min qiraahi alkitabi katsura indahu asshakhabu, wartafaati alashwatu waukhrijna, faqultu lashhabi hina ukhrijna laqad amira amru abni abi kabsyaha, innahu yakhafuhu maliku ibani alashfari. fama ziltu muqinan annahu sayazhharu hatta adkhala allahu alaa alislama. wakana abnu annazhuri shahibu iliyaa wahiraqla suquffan ala nashara assyami, yuhadditsu anna hiraqla hina qadima iliyaa ashbaha yawman khabitsa annafsi, faqala badhu bathariqatihi qadi astankarna hayataka. qala abnu annazhuri wakana hiraqlu hazzaan yanzhuru fi annujumi, faqala lahum hina saaluhu inni raaytu allaylaha hina nazhartu fi annujumi malika alkhitani qad zhahara, faman yakhtatinu min hadzihi alummahi qalu laysa yakhtatinu ila alyahudu fala yuhimmannaka syanuhum waktub ila madayini mulkika, fayaqtulu man fihim mina alyahudi. fabaynama hum ala amrihim utiya hiraqlu birajulin arsala bihi maliku ghassana, yukhbiru an khabari rasuli allahi falamma astakhbarahu hiraqlu qala adzhabu fanzhuru amukhtatinun huwa am la. fanazharu ilayhi, fahaddatsuhu annahu mukhtatinun, wasaalahu ani alarabi faqala hum yakhtatinuna. faqala hiraqlu hadza maliku hadzihi alummahi qad zhahara. tsumma kataba hiraqlu ila shahibin lahu birumiyaha, wakana nazhirahu fi alilmi, wasara hiraqlu ila himsha, falam yarim himsha hatta atahu kitabun min shahibihi yuwafiqu raa hiraqla ala khuruji annabiyyi waannahu nabiyyun, faadzina hiraqlu liuzhamai arrumi fi daskarahin lahu bihimsha tsumma amara biabwabiha faghulliqat, tsumma atthalaa faqala ya masyara arrumi, hal lakum fi alfalahi waarrusydi waan yatsbuta mulkukum fatubayiu hadza annabiyya, fahashu hayshaha humuri alwahsyi ila alabwabi, fawajaduha qad ghulliqat, falamma raa hiraqlu nafratahum, waayisa mina alimani qala rudduhum alaa. waqala inni qultu maqalati anifan akhtabiru biha syiddatakum ala dinikum, faqad raaytu. fasajadu lahu waradhu anhu, fakana dzalika akhira syani hiraqla. rawahu shalihu ibnu kaysana wayunusu wamamarun ani azzuhriyyi.

Dari Abdullah bin Abbas: Abu Sufyan bin Harb memberitahuku bahwa Heraklius telah mengirim utusan kepadanya ketika ia sedang bersama rombongan dari Quraisy. Mereka adalah para pedagang yang melakukan bisnis di Syam (Suriah, Palestina, Lebanon, dan Yordania), pada saat ketika Rasulullah ﷺ memiliki perjanjian damai dengan Abu Sufyan dan orang-orang kafir Quraisy. Maka Abu Sufyan dan para sahabatnya pergi menemui Heraklius di Ilya (Yerusalem). Heraklius memanggil mereka ke dalam pengadilan dan ia dikelilingi oleh para pembesar Romawi. Ia memanggil penerjemahnya yang, menerjemahkan pertanyaan Heraklius, berkata kepada mereka, "Siapa di antara kalian yang memiliki hubungan dekat dengan orang yang mengklaim sebagai Nabi ini?" Abu Sufyan menjawab, "Saya adalah kerabat terdekatnya (di antara kelompok ini)."

Penjelasan