Bab Wudhu dari Tidur
Dha'if oleh Al-Albani
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ، وَهَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، عَنْ عَبْدِ السَّلاَمِ بْنِ حَرْبٍ، - وَهَذَا لَفْظُ حَدِيثِ يَحْيَى - عَنْ أَبِي خَالِدٍ الدَّالاَنِيِّ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ﷺ كَانَ يَسْجُدُ وَيَنَامُ وَيَنْفُخُ ثُمَّ يَقُومُ فَيُصَلِّي وَلاَ يَتَوَضَّأُ . قَالَ فَقُلْتُ لَهُ صَلَّيْتَ وَلَمْ تَتَوَضَّأْ وَقَدْ نِمْتَ فَقَالَ " إِنَّمَا الْوُضُوءُ عَلَى مَنْ نَامَ مُضْطَجِعًا " . زَادَ عُثْمَانُ وَهَنَّادٌ " فَإِنَّهُ إِذَا اضْطَجَعَ اسْتَرْخَتْ مَفَاصِلُهُ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ قَوْلُهُ " الْوُضُوءُ عَلَى مَنْ نَامَ مُضْطَجِعًا " . هُوَ حَدِيثٌ مُنْكَرٌ لَمْ يَرْوِهِ إِلاَّ يَزِيدُ أَبُو خَالِدٍ الدَّالاَنِيُّ عَنْ قَتَادَةَ وَرَوَى أَوَّلَهُ جَمَاعَةٌ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَلَمْ يَذْكُرُوا شَيْئًا مِنْ هَذَا وَقَالَ كَانَ النَّبِيُّ ﷺ مَحْفُوظًا وَقَالَتْ عَائِشَةُ - رضى الله عنها - قَالَ النَّبِيُّ ﷺ " تَنَامُ عَيْنَاىَ وَلاَ يَنَامُ قَلْبِي " . وَقَالَ شُعْبَةُ إِنَّمَا سَمِعَ قَتَادَةُ مِنْ أَبِي الْعَالِيَةِ أَرْبَعَةَ أَحَادِيثَ حَدِيثَ يُونُسَ بْنِ مَتَّى وَحَدِيثَ ابْنِ عُمَرَ فِي الصَّلاَةِ وَحَدِيثَ الْقُضَاةُ ثَلاَثَةٌ وَحَدِيثَ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدَّثَنِي رِجَالٌ مَرْضِيُّونَ مِنْهُمْ عُمَرُ وَأَرْضَاهُمْ عِنْدِي عُمَرُ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَذَكَرْتُ حَدِيثَ يَزِيدَ الدَّالاَنِيِّ لأَحْمَدَ بْنِ حَنْبَلٍ فَانْتَهَرَنِي اسْتِعْظَامًا لَهُ وَقَالَ مَا لِيَزِيدَ الدَّالاَنِيِّ يُدْخِلُ عَلَى أَصْحَابِ قَتَادَةَ وَلَمْ يَعْبَأْ بِالْحَدِيثِ .
haddatsana yahya ibnu mainin, wahannadu ibnu assariyyi, wautsmanu ibnu abi syaybaha, an abdi assalami ibni harbin, - wahadza lafzhu haditsi yahya - an abi khalidin addalaniyyi, an qatadaha, an abi alaliyahi, ani abni abbasin, anna rasula allahi kana yasjudu wayanamu wayanfukhu tsumma yaqumu fayushalli wala yatawaddhau. qala faqultu lahu shallayta walam tatawaddha waqad nimta faqala " innama alwudhuu ala man nama mudhthajian ". zada utsmanu wahannadun " fainnahu idza adhthajaa astarkhat mafashiluhu ". qala abu dawuda qawluhu " alwudhuu ala man nama mudhthajian ". huwa haditsun munkarun lam yarwihi ila yazidu abu khalidin addalaniyyu an qatadaha warawa awwalahu jamaahun ani abni abbasin walam yadzkuru syayan min hadza waqala kana annabiyyu mahfuzhan waqalat aisyahu - rdh allah nh - qala annabiyyu " tanamu aynaa wala yanamu qalbi ". waqala syubahu innama samia qatadahu min abi alaliyahi arbaaha ahaditsa haditsa yunusa ibni matta wahaditsa abni umara fi asshalahi wahaditsa alqudhahu tsalatsahun wahaditsa abni abbasin haddatsani rijalun mardhiyyuna minhum umaru waardhahum indi umaru. qala abu dawuda wadzakartu haditsa yazida addalaniyyi lahmada ibni hanbalin fantaharani astizhaman lahu waqala ma liyazida addalaniyyi yudkhilu ala ashhabi qatadaha walam yaba bialhaditsi.
Diriwayatkan dari Abdullah bin Abbas: Rasulullah ﷺ biasa sujud dan tidur (dalam sujud) serta mengeluarkan suara desahan (saat tidur). Kemudian dia berdiri dan shalat dan tidak berwudhu. Saya berkata kepadanya: "Engkau shalat tetapi tidak berwudhu meskipun engkau tidur (dalam sujud)." Dia menjawab: "Wudhu hanya diwajibkan bagi orang yang tidur dalam keadaan berbaring." Uthman dan Hannad menambahkan: "Karena ketika dia berbaring, sendi-sendinya menjadi rileks."